17η Ιούνη: Μια προσωρινή και ασταθής λύση για το αστικό πολιτικό σύστημα June 17: A temporary and unstable solution for the Greek political system

του Νίκο Ταμβακλή, Σάμος 

scroll down for English

Τα αποτελέσματα των εκλογών της 6ης Μάη έφεραν ανατροπή στο πολιτικό σκηνικό και εγκαινίασαν μια περίοδο βαθειάς κρίσης για το αστικό πολιτικό σύστημα. Με τον καταποντισμό του ΠΑΣΟΚ και το κατακερματισμό της ΝΔ, την απρόσμενη εκτίναξη του ΣΥΡΙΖΑ στη δεύτερη θέση και το άνοιγμα της προοπτικής για το σχηματισμό μιας κυβέρνησης της αριστεράς, σήμανε συναγερμός στα επιτελεία, όχι μόνο της ελληνικής άρχουσας τάξης αλλά και των ευρωπαϊκών ομολόγων της.

Το χαρτί του φόβου της εξόδου της Ελλάδας από το ευρώ παίχθηκε και πάλι σε όλους τους τόνους και με αυξανόμενη ένταση όσο πλησίαζε η ημέρα των εκλογών της 17ης Ιούνη, από τη δεξιά και τα ΜΜΕ, τόσο εντός όσο και εκτός Ελλάδας, προκειμένου να τρομοκρατήσει το πληθυσμό και να ανακόψει το εκλογικό ρεύμα προς τα αριστερά. Ο ΣΥΡΙΖΑ επωφελήθηκε εκλογικά βασικά από την παραπέρα συρρίκνωση της υπόλοιπης αριστεράς και του ΠΑΣΟΚ και δεν κατόρθωσε να κερδίσει αποφασιστικά τα τμήματα εκείνα των εργαζόμενων και των μεσοστρωμάτων που παραμένουν εγκλωβισμένα στην κυρίαρχη αστική ιδεολογία.

Έτσι τα αποτελέσματα των εκλογών της 17ης Ιούνη ήλθαν για να επιβεβαιώσουν το γεγονός ότι το ελληνικό αστικό σύστημα βαδίζει πλέον ισορροπώντας πάνω σε ένα τεντωμένο σχοινί. Ο φόβος των συνεπειών από μια έξοδο της χώρας από την ευρωζώνη, το μοναδικό επιχείρημα της δεξιάς που λειτούργησε προεκλογικά, κυριάρχησε στα μεσοστρώματα, οδηγώντας το μεγαλύτερο τμήμα τους να επανασυσπειρωθεί γύρω από τη ΝΔ, το παραδοσιακό κόμμα της δεξιάς. Όμως ένα σημαντικό τμήμα τους, χτυπημένο άγρια από την κρίση, παραμένει στις ακροδεξιές «αντιμνημονιακές» θέσεις του κόμματος του Καμμένου, ενώ η διατήρηση άθικτων των δυνάμεων της Χρυσής Αυγής και στη δεύτερη εκλογική αναμέτρηση, αποδεικνύει πλέον και στους πιο δύσπιστους αριστερούς «αναλυτές» την ανάδυση ενός νεοναζιστικού κινήματος μέσα στα μικροαστικά στρώματα της ελληνικής κοινωνίας.

Το διεθνές σκηνικό

Στο μεσοδιάστημα μεταξύ των δύο εκλογικών αναμετρήσεων, το ενδεχόμενο και μόνο της ανόδου μιας κυβέρνησης της αριστεράς σε μια μικρή χώρα της Ευρώπης, προκάλεσε τεράστιες διεθνείς οικονομικές και πολιτικές αναταράξεις, πτώση στα χρηματιστήρια, πτώση του ευρώ έναντι του δολαρίου, και ένα κύμα πανικού στις αστικές τάξεις και φαινόμενα υστερίας στα διεθνή ΜΜΕ. Η άνοδος μιας κυβέρνησης της αριστεράς στην κυβερνητική εξουσία της Ελλάδας και η προοπτική μιας απλής αμφισβήτησης των όρων του μνημονίου συνδέθηκε από τους τραπεζίτες-δανειστές άμεσα με την έξοδο της χώρας από την ευρωζώνη. Μια έξοδος όμως, που όπως οι ίδιοι αναγνωρίζουν, θα έχει ανεξέλεγκτες συνέπειες στη διεθνή οικονομική ισορροπία. Το ενδεχόμενο αλυσιδωτών αντιδράσεων διαδοχικών χρεοκοπιών στις χώρες που ακολουθούν (Ισπανία, Πορτογαλία κλπ.) είναι ένα ενδεχόμενο που προκαλεί τον τρόμο σε όλες τις πολιτικές ηγεσίες του πλανήτη από τον Ομπάμα μέχρι τον Πούτιν και την κινεζική πολιτική ηγεσία. Με το αποτέλεσμα των ελληνικών εκλογών της 6ης Μάη αναδείχθηκε έτσι η τρομακτική αστάθεια του παγκόσμιου συστήματος της καπιταλιστικής οικονομίας που προσπαθεί εναγωνίως να βγει από τη μέγγενη της κρίσης. Το αποτέλεσμα των εκλογών της 17ης Ιούνη προκάλεσε μιαν αντίστοιχη, τεράστια ανακούφιση παρά το γεγονός που όλοι αναγνωρίζουν, ότι δηλαδή η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά ρευστή και η νίκη της δεξιάς εντελώς προσωρινή.

Όπως φαίνεται σε «επικοινωνιακό επίπεδο», οι πολιτικοί ηγέτες της Ευρώπης έχοντας εξασφαλίσει για τους εαυτούς τους τα απαραίτητα για τη διατήρηση του επιπέδου της ζωής τους, τους είναι πολύ δύσκολο, αν όχι αδύνατο, να αντιληφθούν το μέγεθος της απόγνωσης των λαϊκών στρωμάτων που ήδη στερούνται τα απαραίτητα για τη διαβίωση τους ή πνίγονται στα χρέη προς τις τράπεζες και το δημόσιο. Ωστόσο οι διαρκείς, απροσχημάτιστες παρεμβάσεις των ξένων ηγετών και τραπεζιτών, προκειμένου να τρομοκρατήσουν τον ελληνικό λαό αποκάλυψαν, πόσο ευάλωτοι και ασταθείς είναι στην πραγματικότητα οι θεσμοί του αστικού δημοκρατικού πολιτεύματος όταν διακυβεύονται τα συμφέροντα των αρχουσών τάξεων. Ας μη μιλήσουμε για τους εντελώς ανίσχυρους ευρωπαϊκούς θεσμούς, όπως αποδείχθηκαν ότι είναι η Κομισιόν και το ευρωπαϊκό κοινοβούλιο, μπροστά στις άμεσες αποφάσεις των τραπεζιτών και των βιομηχάνων της ισχυρότερης ευρωπαϊκής χώρας που εξακολουθεί μέσα στην κρίση να κερδίζει και να απομυζά πόρους από τις υπόλοιπες πιο αδύναμες οικονομίες.

Με τον τρόπο αυτό οι άρχουσες τάξεις της Ευρώπης, με πρώτο βιολί τη γερμανική, δεν θέλουν απλώς να απομονώσουν την ελληνική κρίση από την υπόλοιπη Ευρώπη. Κάτι τέτοιο άλλωστε φαίνεται να είναι πολύ δύσκολο παρόλα τα κουρέματα του χρέους και τις μνημονιακές συμβάσεις. Αυτό που φοβούνται περισσότερο απ’ όλα, είναι μια ανάπτυξη των εργατικών και λαϊκών κινημάτων αντίστασης στην πολιτική τους σε πανευρωπαϊκή κλίμακα που θα ανατρέψει το στρατηγικό σχεδιασμό τους για μια έξοδο από την κρίση με ολοκληρωτική συντριβή των κατακτήσεων των εργαζομένων.

Όλα αυτά αποτυπώνουν τον απόλυτο εγκλωβισμό των ευρωπαϊκών πολιτικών ηγεσιών στην πολιτική της ακραίας επίθεσης στο εισόδημα των εργαζομένων και στο επίπεδο ζωής των λαϊκών τάξεων. Μια πολιτική που, όπως έχουμε επανειλημμένα αναλύσει, επιβάλλεται από την απόλυτη ανάγκη του κεφαλαίου να πραγματοποιήσει ένα απότομο άλμα στο ποσοστό της αποσπώμενης υπεραξίας της εργασίας και που θα επιτρέψει να ανακάμψουν τα κέρδη του. Μια πολιτική που εκφράζεται απερίφραστα από την πολιτική της βάρβαρης λιτότητας των μνημονίων και της δημοσιονομικής πολιτικής του «σκληρού» ευρώ.

Η ανάπτυξη των αντιστάσεων

Στην πραγματικότητα, στις εκλογές οδηγηθήκαμε κάτω από την αυξανόμενη πίεση της λαϊκής αγανάκτησης και κάτω από το φόβο της άρχουσας τάξης για τη διαρκή διόγκωση του κινήματος της λαϊκής αντίστασης που άρχισε μάλιστα να παίρνει συγκεκριμένες μορφές αυτοοργάνωσης. Το κίνημα εκδηλώθηκε πέρυσι τέτοιο καιρό, σαν κίνημα των πλατειών και συνεχίστηκε με τη δημιουργία εκατοντάδων κινήσεων, λαϊκών συνελεύσεων και πρωτοβουλιών κοινωνικής αλληλεγγύης και ακόμη με τη δημιουργία και την ανάπτυξη του συντονιστικού των πρωτοβάθμιων σωματείων, που με τη μαζική παρουσία του στις μεγάλες απεργιακές κινητοποιήσεις αποτέλεσε μια σοβαρή πρόκληση για τις γραφειοκρατικές συνδικαλιστικές ηγεσίες της ΓΣΕΕ και της ΑΔΕΔΥ.

Το κίνημα των λαϊκών συνελεύσεων οπωσδήποτε παρέμεινε σε μεγάλο βαθμό διάσπαρτο και αποσπασματικό και δεν απέκτησε μέχρι σήμερα ανώτερα όργανα κεντρικού συντονισμού. Το κίνημα δεν είχε μια διαρκώς συνεχιζόμενη σε ένταση παρουσία όλο το χρονικό αυτό διάστημα. Κορυφώθηκε στις μεγάλες απεργιακές κινητοποιήσεις στα μέσα του περασμένου Οκτωβρίου και στις σε μεγάλο βαθμό αυθόρμητες κινητοποιήσεις των παρελάσεων της 28ης Οκτωβρίου που οδήγησαν τελικά στην πτώση της κυβέρνησης Παπανδρέου και στη δημιουργία του «μαύρου μετώπου» των τριών μνημονιακών κομμάτων ΠΑΣΟΚ, ΝΔ και ΛΑΟΣ για τη στήριξη της κυβέρνησης Παπαδήμου. Κορυφώθηκε επίσης στις μαζικές κινητοποιήσεις στις 12 του Φλεβάρη που δρομολόγησαν την αποσύνθεση των τριών «μνημονιακών» κομμάτων και το ουσιαστικό άνοιγμα της προεκλογικής περιόδου. Η επιβολή της νέας δέσμης των μνημονιακών μέτρων που είχαν προγραμματιστεί γιατον Ιούνιο φαίνονταν αδύνατη για μια κυβέρνηση που δεν θα είχε νωπή την κοινοβουλευτική κυβερνητική εντολή.

Με τις εκλογές της 6ης Μάη η άρχουσα τάξη έλπιζε σε μια έστω και προσωρινή εκτόνωση της λαϊκής αγανάκτησης και στη δυνατότητα σχηματισμού μιας κυβέρνησης συνεργασίας δύο ή και τριών μνημονιακών κομμάτων, που θα μπορούσαν να επιβάλλουν τα νέα μέτρα και να συνεχίσουν για ένα έστω και μικρό διάστημα το έργο της κατεδάφισης σε ότι έχει απομείνει από αυτό που ονομάζαμε κατακτήσεις των εργαζομένων. Τα ποτέλεσματα των εκλογών της 6ης Μάη απέτρεψαν τουλάχιστον προσωρινά τους σχεδιασμούς της. Τα ποτελέσματα της 17ης Ιούνη της δίνουν ξανά την ευκαιρία να επανέλθει με λιγότερο γι αυτήν ευνοϊκούς όρους. Η οριακή πλειοψηφία των «μνημονιακών» κομμάτων και η συμμετοχή της ΔΗΜΑΡ του Κουβέλη προσδίδουν στη νέα κυβέρνηση ένα εξαιρετικά προσωρινό και ασταθή χαρακτήρα.

Ο σχηματισμός μιας έντρομης κυβέρνησης

Τα κόμματα του ΠΑΣΟΚ και της ΔΗΜΑΡ, δεσμευμένα από τις προεκλογικές τους υποσχέσεις τους για μια «υπεύθυνη» μετεκλογική στάση, τόσο προς την άρχουσα τάξη όσο και προς τους ψηφοφόρους  των τρομοκρατημένων μεσοστρωμάτων που τα στήριξαν στις 17 Ιούνη, μπήκαν διστακτικά στη νέα κυβέρνηση. Η αμηχανία και ο φόβος τους μπροστά στις ραγδαίες εξελίξεις είναι κάτι παραπάνω από φανερά. Αρνήθηκαν από τη πρώτη στιγμή τη συμμετοχή των πολιτικών τους στελεχών στη νέα κυβέρνηση, ελπίζοντας έτσι να μειώσουν την άμεση, αναπόφευκτη πολιτική φθορά. Η πρόσφατη εμπειρία από την κατάληξη της κυβέρνησης του «επιτυχημένου τεχνοκράτη» Παπαδήμου και του πολιτικού εμπνευστή της Καρατζαφέρη, κάνει τις ηγεσίες να χάνουν τον ύπνο τους. Ο φόβος για το επόμενο κύμα της λαϊκής αγανάκτησης κρέμεται πάνω από τα κεφάλια τους, καθώς περιμένουν την επόμενη άφιξη της τρόικας που θα τους στριμώξει ξανά στις προθεσμίες του χρονοδιαγράμματος της εφαρμογής του ατελείωτου, εφιαλτικού μνημονιακού προγράμματος των περικοπών, των απολύσεων και των νέων φοροεισπρακτικών μέτρων.

Η ηγεσία της ΝΔ έδειξε επίσης από την πρώτη στιγμή ότι είναι ανίκανη να αντιληφθεί την κρισιμότητα της κατάστασης και πολύ περισσότερο να βγάλει έστω κάποια συμπεράσματα με τα δικά της μέτρα και σταθμά. Στελεχώνει τα υπουργεία με ένα πολυπρόσωπο, ήδη φθαρμένο και αναξιόπιστο πολιτικό προσωπικό σαν αποτέλεσμα εσωκομματικών ισορροπιών ανάμεσα σε αντίπαλες φατρίες συμφερόντων. Η οσμή της παρακμής αναδύεται ήδη από την πρώτη στιγμή του σχηματισμού της νέας κυβέρνησης μέσα στο καταρρέον σκηνικό της αστικής πολιτικής.

Η ψοφοδεής στάση της νέας κυβέρνησης απέναντι στους πιστωτές και στις πολιτικές ηγεσίες των μεγάλων ευρωπαίων «εταίρων μας» επισφραγίστηκε ήδη και με τη νέα δήλωση της απόλυτης υποταγής στους στόχους του μνημονίου από τον πρωθυπουργό Σαμαρά, όπως την διατύπωσε απερίφραστα με την επιστολή του προς τη σύνοδο των Ευρωπαίων ηγετών στις Βρυξέλλες. Την ίδια μάλιστα στιγμή που τουλάχιστον ορισμένοι από τους άμεσους αυτούς στόχους αμφισβητήθηκαν από την ιταλική και την ισπανική πολιτική ηγεσία. Ο πρωθυπουργός Σαμαράς βρέθηκε έτσι τραγικά εκτεθειμένος πριν καλά-καλά αναλάβει τα καθήκοντά του.

Ωστόσο, για να βάλουμε τα πράγματα στη θέση τους, η δήθεν «νίκη» των Νοτίων (Ιταλίας και Ισπανίας) στις Βρυξέλλες απέναντι στη Μέρκελ, με την λογιστική ελάφρυνση του δημοσίου χρέους κατά το χρηματικό ποσό του δανεισμού των ιδιωτικών τραπεζών, συνοδεύεται ήδη με την εξαγγελία και ενός νέου κύματος «μέτρων λιτότητας» στις «νικήτριες» χώρες. Οι κυβερνήσεις των ευρωπαϊκών χωρών προχωρούν σταδιακά στη λήψη και νέων μέτρων «μνημονιακού τύπου» χωρίς απαραιτήτως να έχουν υπογράψει μνημόνια. Μικρή παρηγοριά για τα υποζύγια που θα αναγκαστούν να φορτωθούν έτσι κι αλλιώς τις νέες περικοπές και τους νέους φόρους.

Γίνεται ολοένα και πιο φανερό ότι ακόμη και για την πολυθρύλητη «επαναδιαπραγμάτευση του μνημονίου» το μοναδικό χαρτί που έχει να προβάλλει η νέα κυβέρνηση, είναι η απειλή αποσταθεροποίησής της από μια νέα αποφασιστική επανεμφάνιση του κινήματος της λαϊκής αντίστασης.

Οι πολιτικές δυνάμεις

Ο ΣΥΡΙΖΑ προεκλογικά, απέναντι στον ορυμαγδό της εναντίον του επίθεσης προσπάθησε εναγωνίως να αρθρώσει ένα πολιτικό πρόγραμμα νεοκεϋνσιανισμού, με κρατικό παρεμβατισμό, με ενίσχυση του κράτους πρόνοιας, με αναδιανομή των εισοδημάτων, με αναπροσαρμογή της φορολογικής πολιτικής. Τα περιθώρια όμως για την άσκηση μιας τέτοιας πολιτικής μέσα στις συνθήκες της σημερινής οικονομικής κρίσης είναι ανύπαρκτα. Ο Τσίπρας στην ομιλία του για την παρουσίαση της εξειδίκευσης του προγράμματος του ΣΥΡΙΖΑ, προσπάθησε και πάλι να προβάλλει την χιλιοειπωμένη προοπτική του μεταρρυθμισμού (αυτό δηλαδή που επαναλάμβαναν προεκλογικά τις προηγούμενες δεκαετίες σοσιαλιστές και σοσιαλδημοκράτες εκσυγχρονιστές): μια αναδιάρθρωση της παραγωγής, εκσυγχρονισμό των κρατικών μηχανισμών και του φοροεισπραχτικού συστήματος. Δηλαδή μια πρόταση αστικού εκσυγχρονισμού που μέσα στο περιβάλλον της κρίσης του σημερινού καπιταλιστικού συστήματος και μέσα στα πλαίσια των κυρίαρχων μηχανισμών αυτού του συστήματος δηλαδή της ΕΕ και της πολιτικής του σκληρού ευρώ είναι κάτι παραπάνω από ανέφικτη. Τους μηχανισμούς αυτούς ο ΣΥΡΙΖΑ όχι μόνο δεν τους αμφισβητεί, αλλά ελπίζει να τους μεταρρυθμίσει σε ευρωπαϊκή κλίμακα προς όφελος των συμφερόντων όλων των λαϊκών τάξεων της Ευρώπης. Αυτά ελπίζει και ισχυρίζεται ότι μπορεί να πραγματοποιηθούν από ένα επιτελείο ικανών και φωτισμένων πολιτικών ηγετών της αριστεράς και ειδικών οικονομολόγων επιστημόνων που θα στρατευθούν στους κρατικούς μηχανισμούς. Θα προσδιορίσουν το επαχθές χρέος και το δίκαιο μέρος του που θα πρέπει να αποπληρωθεί. Θα καταγγείλουν πολιτικά τις δανειακές συμβάσεις και θα τις επαναδιαπραγματευθούν νομικά. Ένα έργο δηλαδή που το έχουμε δει στο παρελθόν πάμπολλες φορές με κατάληξη είτε την ενσωμάτωση των φιλόδοξων ηγετών και των στελεχών στο κυρίαρχο αστικό πολιτικό σύστημα είτε στη βίαιη αποβολή τους από αυτό. Η διαφορά στη σημερινή περίπτωση είναι ότι οι ρυθμοί των οικονομικών εξελίξεων είναι πολύ ταχύτεροι και των κοινωνικών διεργασιών πολύ εντονότεροι. Ο ουτοπικός χαρακτήρας αυτού του προγράμματος, γίνεται αντιληπτός από μεγάλο τμήμα των εργατικών στρωμάτων που είτε τον υποστηρίζουν διστακτικά είτε παραμένουν εγκλωβισμένα στην κυρίαρχη αστική ιδεολογία.

Το λαϊκό κίνημα, η ανάπτυξη της μαζικής πρωτοβουλίας και αυτενέργειας και της κοινωνικής αλληλεγγύης, που αποτελούν τις μοναδικές προωθητικές δυνάμεις στις οποίες θα μπορούσε να στηριχθεί η πολιτική μιας κυβέρνηση των εργαζομένων, απουσίασαν τόσο από την προγραμματική ομιλία του Τσίπρα όσο και από τις μετεκλογικές του δηλώσεις.

Το να στηριχθεί όμως ο ΣΥΡΙΖΑ και ταυτόχρονα να στηρίξει την ανάπτυξη του κινήματος με γενικές λαϊκές συνελεύσεις και εργατικές επιτροπές στους χώρους δουλειάς απαιτεί τη χάραξη μιας πολιτικής που θα περιλαμβάνει τη διεκδίκηση της πραγματικής και όχι μόνο της κυβερνητικής εξουσίας από τους εργαζόμενους. Δηλαδή την άμεση παύση πληρωμής του χρέους, την εθνικοποίηση του τραπεζικού συστήματος και των μεγάλων επιχειρήσεων κάτω από εργατικό έλεγχο και την αποδέσμευση από τους καπιταλιστικούς μηχανισμούς της ΕΕ και του ευρώ. Όμως αυτό ξεπερνάει κατά πολύ τη λογική και τα πολιτικά όρια ενός καθαρά ρεφορμιστικού σχηματισμού όπως είναι ο Συνασπισμός, δηλαδή η κυρίαρχη δύναμη μέσα στο ΣΥΡΙΖΑ.

Αντίθετα ακούσαμε μια εύκολη παροχολογία και υποσχεσιολογία που θύμιζε σε μεγάλο βαθμό τις συνηθισμένες προεκλογικές ρητορείες των αστών πολιτικών. Όμως η δημιουργία τέτοιων προσδοκιών για άμεσες παροχές και η καλλιέργεια αυταπατών για μια ανώδυνη, κοινοβουλευτική έξοδο από τη κρίση, ουσιαστικά αφοπλίζει και αποκοιμίζει το μαζικό κίνημα. Ακόμη χειρότερα, όπως κατά κόρον τόνιζε και η ηγεσία του ΚΚΕ, η απογοήτευση από μια μελλοντική αποτυχία της αριστερής κυβέρνησης να πραγματοποιήσει τις υποσχέσεις της, μπορεί να έχει δραματικές και μη αντιστρεπτές επιπτώσεις στη συνείδηση των λαϊκών μαζών. Η σημερινή εκλογική άνοδος της ακροδεξιάς θα μπορούσε τότε να αποτελέσει το πρελούδιο για μια μαζική στροφή των λαϊκών μαζών προς την ακροδεξιά.

Η αποθράσυνση των συμμοριών της Χρυσής Αυγής στην Πάτρα και στους δρόμους της Αθήνας έδωσε μια πρόγευση για την πιθανότητα να υπάρξει ένα εφιαλτικό μέλλον ολοκληρωτισμού και απόλυτης τρομοκρατίας. Μιας τρομοκρατίας που δεν θα στρέφεται πλέον σε κάποιους ανυπεράσπιστους μετανάστες αλλά στο ίδιο το εργατικό κίνημα, στους συνδικαλιστές, στις οργανώσεις και στα στελέχη της αριστεράς, προκειμένου να σπάσει κάθε ίχνος συλλογικής κοινωνικής αντίστασης. Οι συμμορίες της ΧΑ γίνονται ήδη σήμερα αποδεκτές από ένα σημαντικό τμήμα των εξαθλιωμένων ή των απειλούμενων με εξαθλίωση μεσοστρωμάτων. Οι τραμπουκισμοί και ο δήθεν αντισυστημικός λόγος τους γοητεύουν ένα τμήμα της νεολαίας που αναζητά μια άμεση δυναμική διέξοδο από τη σημερινή κατάσταση της αστικής παρακμής. Δεν μπορούν να αντιληφθούν ότι η ΧΑ δεν είναι παρά το γέννημα της παρακμής αυτού του ίδιου του καπιταλιστικού συστήματος και η ίδια η παράλογη λογική του σπρωγμένη στα άκρα της. Ο χωρίς όρια ατομισμός, η διάλυση κάθε μορφής συλλογικής κοινωνικής οντότητας, το μίσος προς τους ξένους και η μνησικακία προς τους αντιπάλους, οδηγούν στην επίκληση και στην ανάδειξη των πιο σκοτεινών προκαταλήψεων που επιβιώνουν μέσα στη σημερινή κοινωνία.

Το ΚΚΕ μετά τις εκλογές της 6ης του Μάη μπορούμε να πούμε ότι μπήκε σε μια περίοδο σεχταριστικού παροξυσμού. Προαναγγέλλει διαρκώς τα φοβερά δεινά που θα επέλθουν αναπότρεπτα από μια πιθανή άνοδο του ΣΥΡΙΖΑ στην κυβερνητική εξουσία και στην καλύτερη περίπτωση νίπτει τας χείρας του σαν Πόντιος Πιλάτος. Η ευθύνη για τις εξελίξεις, σύμφωνα με την Παπαρήγα ανήκει αποκλειστικά στο λαό που δεν έχει αποκτήσει ακόμη την απαιτούμενη ωριμότητα για τη κοινωνική αλλαγή. Η κομματική γραφειοκρατία του ΚΚΕ είναι ανίκανη να αποδεχθεί τις ευθύνες της μπροστά στην κρισιμότητα της κατάστασης και πολύ περισσότερο να αναγνωρίσει κάθε γνήσια έκφραση της αυθόρμητης λαϊκής αυτοοργάνωσης και της αυτενέργειας. Είναι ανίκανη να αντιληφθεί ότι οι ραγδαίες εξελίξεις επηρεάζουν άμεσα τη συνείδηση των λαϊκών στρωμάτων και απαιτούν επίσης άμεσες θετικές πολιτικές προτάσεις. Έτσι περιορίζεται να επαναλαμβάνει τους δήθεν μαρξιστικούς χρησμούς, για «ανωριμότητα του λαού», να διαπιστώνει έστω και καθυστερημένα το βάθος της κρίσης του καπιταλισμού και να καταγγείλει διαρκώς το ΣΥΡΙΖΑ για τις αυριανές προδοσίες του που, εκ των προτέρων, τις θεωρεί δεδομένες και αναπότρεπτες. Είναι σχεδόν βέβαιο ότι το εκλογικό αποτέλεσμα της 17ης Ιούνη θα βυθίσει το ΚΚΕ σε μια εσωκομματική κρίση προβληματισμού που ίσως να έχει κάποια θετικά για το εργατικό κίνημα αποτελέσματα.

Η ανάπτυξη μιας δύναμης της ριζοσπαστικής αριστεράς, που θα είναι σε θέση να παρεμβαίνει αποφασιστικά και αποτελεσματικά στην πολιτική σκηνή όχι μόνο για να πιέζει την αυριανή αριστερή κυβέρνηση να μην υποχωρεί, αλλά κυρίως για να διατηρεί ζωντανή την ενέργεια και τις εστίες οργάνωσης του μαζικού κινήματος, είναι ζήτημα ζωής και θανάτου για το ίδιο το λαϊκό κίνημα. Αυτός είναι ο λόγος που επέβαλλε την αυτόνομη εκλογική κάθοδο της ΑΝΤΑΡΣΥΑ. Μέσα από την εκλογική διαδικασία η ΑΝΤΑΡΣΥΑ έπρεπε βασικά να προσπαθήσει να αναπτύξει τις δομές της και να σταθεροποιήσει τους δεσμούς της με τα λαϊκά στρώματα. Ο μετωπικός της χαρακτήρας και ο ανταγωνισμός των οργανώσεών της φαίνεται να έπαιξαν ανασταλτικό ρόλο στην κατεύθυνση αυτή. Το εκλογικό αποτέλεσμα της 6ης του Μάη έδειξε ότι υπάρχουν δυνατότητες μαζικής απεύθυνσης και συγκρότησης. Το αποτέλεσμα των εκλογών της 17ης Ιούνη έδειξε ότι η μαζική συγκρότηση βρίσκεται ακόμη σε πρωταρχικό στάδιο. Η ΑΝΤΑΡΣΥΑ δεν κατόρθωσε να συγκρατήσει τους ψηφοφόρους της 6ης του Μάη γύρω από το πρόγραμμά της που διέρρευσαν μαζικά προς τη «ρεαλιστική» προοπτική της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ.

Η ΑΝΤΑΡΣΥΑ αποκλείσθηκε από την επίσημη πολιτική σκηνή των ΜΜΕ και το διάλογο των επαγγελματιών της πολιτικής, που θα της επέτρεπε μιαν επικοινωνιακή απήχηση σε ευρύτερα στρώματα εργαζομένων, μάλιστα την ίδια ώρα που δόθηκε το βήμα στους νεοναζιστές. Όμως οι εκατοντάδες αγωνιστές της ΑΝΤΑΡΣΥΑ, είναι διαρκώς παρόντες στην καθημερινή ταξική πάλη σε όλα τα μέτωπα. Χωρίς αμφιβολία αποτελούν τα πιο έντιμα και μαχητικά στοιχεία της αριστεράς και του ελληνικού εργατικού κινήματος, έχοντας δοκιμαστεί να παλεύουν για χρόνια ενάντια στην κυρίαρχη ιδεολογία του νεοφιλελευθερισμού αλλά και να αντιστέκονται στη ρεφορμιστική μιζέρια του ΣΥΝ και το σεχταρισμό του ΚΚΕ. Συμμετέχουν ενεργά στα πρωτοβάθμια σωματεία, στις λαϊκές συνελεύσεις και στις κινήσεις κοινωνικής αλληλεγγύης.

Η ίδια η ύπαρξη της ΑΝΤΑΡΣΥΑ με τη συμπόρευση αγωνιστών που προέρχονται από διαφορετικές πολιτικές παραδόσεις και έχουν διαφορετικές ιστορικές αναφορές, δίνει το ζωντανό παράδειγμα του πως θα μπορούσε να δημιουργηθεί ένα ενιαίο πλατύ μέτωπο εργατικής αντίστασης. Η ΑΝΤΑΡΣΥΑ αποτελεί σήμερα τη μοναδική πολιτική δύναμη που μπορεί με την ανάπτυξή της, όχι μόνο να αποτρέψει μιαν αυριανή δραματική υποχώρηση του εργατικού κινήματος, αλλά κυρίως αποτελεί σήμερα τη μοναδική δύναμη που μπορεί να το μπολιάσει με την απαραίτητη πολιτική στρατηγική που θα το οδηγήσει στη νίκη.

June 17: A temporary and unstable solution for the Greek political system

                                                                                                      (By N. Tamvaklis) Samos.

The elections of May 6th created an upheaval of the Greek political system, opening a period of deep crisis. The shrinkage of PASOK, the disintegration of New Democracy (ND), the unexpected emergence of SYRIZA as the second-place finisher, and the opening of a prospect for the formation of a government of left parties set off alarm bells not only for the Greek ruling class but also for their European counterparts.

The fear of a Greek exit from the euro-zone was the theme sounded over and over again, and with increasing intenxity, by Greek and European political leaders, by the bankers, and by the bourgeois media as the election day of June 17 approached–in order to terrorize the population and stop the electoral drift to the left. On June 17 SYRIZA benefited primarily from a continued decline of other left parties and of PASOK. But it failed to decisively win over those sections of the working and middle classes which remained trapped by the dominant bourgeois ideology.

The results of June 17 confirm the fact that the Greek political system is balancing on a tightrope. The fear of what would happen if the country left the euro-zone was the only effective argument–leading the majority of the middle class to again rally around ND, the main traditional right party. At the same time an important part of this social layer, having been hit hard by the economic crisis, voted again the new far right party “Independent Greeks,” while the neo-Nazi “Golden Dawn” kept its support intact. This demonstrates the emergence of a neo-Nazi movement within the petty bourgeois strata of Greek society for the first time. Even the most skeptical left “analysts” have to admit the reality of this development.

The international scene

In the interval between the two successive electoral campaigns, the possibility of a left government coming to power in a small European country caused tremendous economic and political turbulence on an international level: Stock markets declined; the euro fell against the dollar; a wave of panic swept through the ruling classes, and hysteria through the international bourgeois media. The prospect of a left government in Greece and of a challenge to the terms of the memorandum were directly connected to Greece’s exit from the euro-zone by the bankers and the “lenders”–an exit which, as they themselves acknowledge, might have uncontrollable effects on the global economic balance. The potential domino effect of successive failures in other countries (Spain, Portugal, etc.) is a possibility that strikes panic among political leaders throughout the world, including Obama, Putin and the Chinese leadership. So if the results of the Greek election of May 6th demonstrated the frightening instability of the global capitalist economy despite desperate attempts by governments to extract themselves from the cycle of crisis, then the results of June 17 brought a huge sigh of relief despite the widely admitted fact that the situation remains extremely fluid and the “victory” of the main right party is only temporary.

The political leaders of Europe, having secured for themselves the ability to maintain their luxurious life-style, nevertheless have a major public relations problem in the context of how hopeless the situation is of so many Greek people who already lack basic necessities or are drowning in bank debts and taxes. However, the continuous crude interventions of foreign leaders and bankers in order to terrorize the Greek people revealed how vulnerable and unstable the institutions of bourgeois democracy become whenever the real interests of the ruling classes are at stake. And we leaves aside how completely powerless institutions such as the European Commission and the European Parliament proved to be–confronted with the decisions of bankers and industrialists of the strongest European country, who do not hesitate to drain resources and gain profits from the weaker economies during the crisis.

In this way the ruling classes of Europe, with Germany playing first fiddle, do not just want to wall off the rest of Europe from the Greek economic crisis–which seems to be very difficult in itself despite the debt “haircuts” and the successive memorandum contracts. What they fear most of all is a development of popular movements of resistance to their policy at a pan-European level, which would upset their strategic plan for resolving the economic crisis by totally destroying all previous gains of the working class.

Taken together this reflects the absolute commitment of European political leaders to a policy of brutal attacks on workers’ incomes and their living standards. This policy is imposed by the desperate need of capital to achieve a massive increase in the rate of exploitation, which will allow profits to recover at the level of the “real” economy. This need is unambiguously expressed in the unrelenting austerity imposed by the memoranda and also in the financial policy of a “hard” euro.

The development of the resistance movement

In fact, the elections took place under the increasing pressure of popular indignation and a fear on the part of the ruling class that a continuous expansion of the popular resistance movement could begin to take the shape of self-organization. The upsurge broke out last year as “the movement of the public squares” and continued with the creation of hundreds of popular assemblies and initiatives of social solidarity, even with the creation and evolution of the “coordination of the rank and file unions.” The massive and militant presence of this coordination in the major strike mobilizations was a serious challenge to the bureaucratic leaderships of the two “official” trade unions confederations, GSEE (private sector) and ADEDY (public services).

The movement of popular assemblies, however, remained largely dispersed and has not, to this moment, managed to create anything at the level of central coordination. The movement failed to establish a consistent and intense presence throughout this period. It culminated in the major strikes during the middle of October last year and in the largely spontaneous October 28th parades–which eventually led to the fall of the Papandreou government and the creation of the “black front” government composed by the three “parties of memorandum”: PASOK, New Democracy and LAOS. It also culminated in the massive demonstration on February 12 that launched the decomposition of the same three parties and initiated the pre-election period. The imposition of a new package of austerity measures planned for June seemed impossible without a new parliamentary authorization.

With the election on May 6 the ruling class hoped to achieve at least a temporary respite from popular anger and gain an opportunity to form a coalition government put together by the remaining two or three “memorandum parties,” a government which could impose the new measures and continue the work of demolishing any temporary gains by workers. But the results of the May elections prevented, at least temporarily, the actual implementation of this plan. The results of June 17, on the other hand, offer them a new opportunity to go ahead, but under less favorable conditions. The narrow majority of the two “memorandum” parties (ND and PASOK) and the involvement of the supposedly left DIMAR (“Democratic Left”) mean that the new government will have a highly unstable character.

The political forces

SYRIZA, faced with a fierce attack against it by all of the bourgeois forces, desperately tried to articulate a political program of neo-Keynesianism: government intervention in support of the welfare state and a redistribution of income through the adjustment of fiscal policy. The room for maneuver in order to pursue such a policy under the conditions of the present economic crisis, however, is nonexistent. Tsipras tried again to raise the prospect of “reforms” (i.e. the same ideas that have been repeated so often in pre-election promises during previous decades by socialists and social democrats) in his speeches, and presented his own version  of this program before the election of June 17: the “restructuring of production,” the modernization of the state structures and of the tax system. This is a proposal for a modernization of the bourgeois system in the middle of its present crisis and for working within the dominant mechanisms of that system, i.e. the EU and the financial policy of the “hard euro”. This is completely impossible.

SYRIZA not only fails to reject these mechanisms, it even hopes to reform them at a European level in the interests of all European workers. SYRIZA claims that all this can be carried through by a team of capable and enlightened political leaders of the Left–economists and experts ready to transform the state mechanisms. They will audit the “onerous” debt identify what “fair” share of it will be paid! They will denounce the loan contracts “in the area of politics and will renegotiate the loan contracts according to the law”! This is a project that, as we have seen many times before, leads either to the integration of ambitious individual leaders into the dominant bourgeois political system or else their forced expulsion from it.

The difference in the present case is that the pace of economic developments is much faster and the social processes much stronger and more contradictory. The utopian character of such a program is perceived by large layers of the working classes, who either reluctantly support SYRIZA or remain trapped by the dominant bourgeois ideology.

The popular movement, the development of mass initiative and self-organization, the development of social solidarity–i.e. the items which are essential for the policy of a worker’s government–cannot be found anywhere either in Tsipras’s programmatic speeches or in his post-election statements.

To transform SYRIZA into a force that is, one hand, based upon the social movement and, on the other, actually promoting the development of the movement, including popular assemblies and workers’ committees in the workplaces, would require a policy that includes the pursuit of real power by the workers, not only governmental power. That means the immediate cessation of payment of the debt, the nationalization of the banking system and large enterprises under workers’ control, along with a break from the mechanisms of the capitalist EU and the euro. Such an orientation surpasses by far the logic and political limits of a purely reformist formation such as the SYN (Synaspismos) party, which is the dominant force in SYRIZA.

On the contrary we heard many promises that largely remind us of the usual pre-election rhetoric presented by bourgeois politicians. Cultivating mass expectations for welfare benefits and illusions about a painless parliamentary exit from the crisis essentially disarms and deactivates the mass movement. Even worse, as routinely emphasized by the leadership of the Communist Party, the frustration due to a failure of a future left government to realize its pre-election promises can have dramatic and irreversible effects on mass consciousness. The current electoral rise of the far right would then be the prelude to a massive shift to these parties.

The audacity of the “Golden Dawn” (GD) gangs in the streets of Patras and Athens a few days before June 17 offered a foretaste of what it would mean to have a nightmarish totalitarian future and a regime of absolute terror. Today fascist terrorism turns against defenseless immigrants, but tomorrow it will be used against the workers’ movement, trade unionists, left organizations and their rank and in order to crush any trace of collective social resistance. The gangs of GD have already been accepted by a significant proportion of the middle class which has been impoverished or threatened with destitution. The bullying and the supposedly anti-systemic rhetoric of the fascists charms an important part of youth who are looking for a dynamic direct outlet from the decaying bourgeois system. They cannot understand that GD is the poisoned fruit of that decadent bourgeois system, the irrational logic of capitalism pushed to its most extreme. Boundless individualism, the dissolution of all forms of collective social solidarity, hatred of foreigners, and a grudge against anyone who opposes them, lead to the invocation and active emergence of the darkest prejudices surviving in today’s society.

The CP leadership entered a period of sectarian frenzy following the election on May 6. It constantly describes the terrible suffering that will inevitably occur from a rise of SYRIZA to government power and, at best, washes its hands like Pontius Pilate. According to CP general secretary Papariga, the responsibility for any further development belongs exclusively to the people who have not yet acquired the necessary maturity for social change. The CP bureaucracy is unable to accept its responsibilities, faced with the seriousness of the situation, let alone recognize any genuine expression of popular spontaneous self-organization and self-motivation. It cannot understand that the rapid developments directly affect the consciousness of the popular masses and also require immediate positive political proposals. The CP leadership simply repeats alleged Marxist prophecies about the “immaturity of the people,” to emphasize how the depth of the crisis of capitalism determines the outcome, although with a considerable delay, and constantly denounces SYRIZA for tomorrow’s betrayals. It is almost certain that the election results of June 17 will plunge the Communist Party into an internal crisis which may have some positive results for the working class movement.

The development of a radical left force that will be able to intervene decisively and effectively in politics, which has a perspective of doing more than just pushing a future leftist government to be steadfast, but rather works to keep alive the energy of protest and focus on the organization of the mass movement is an issue of life and death for the popular resistance. That is why ANTARSYA participated independently in the elections of June 17. What ANTARSYA needs to do through the electoral process is develop its structures and consolidate its ties with the masses. The election result of May 6 showed that is possible for ANTARSYA to appeal to broad sections of the population. The election results of June 17, however, demonstrate that its consolidation of mass support is still in its infancy. ANTARSYA failed to keep the allegiance of those who voted for it on May 6 based on its program. On June 17 these voters turned en masse to the “realistic” perspective of a SYRIZA Government.

ANTARSYA had been excluded from the formal bourgeois scene–of politics and media debate–which would have allowed an appeal to wider layers of workers. At the same time the neo-Nazis were permitted to participate. But hundreds of ANTARSYA fighters are constantly present in the daily class struggle on all fronts. Without doubt they are the most honest and militant elements of the left and of the Greek labor movement, a layer that has been working for years against the dominant ideology of neoliberalism, also to resist the reformist misery of the SYN party and the CP’s sectarianism. They actively participate in the rank and file unions, in popular assemblies and movements of social solidarity.

The very existence of ANTARSYA as a coalition of fighters from different political traditions and with different historical references gives a vivid example of how it is actually possible to create a broad front of workers’ resistance. ANTARSYA currently is the only political force that not only can avert, through its development, a future dramatic decline of the labor movement. But also and most importantly, it is currently the only force that can equip the workers movement with a political strategy that will lead to victory.

 

 

Comparative table of election results

Neo Nazi

Far Right

Right

SD

Greens

Left

Far Left

Diff. 0thers

Election day

Golden Dawn

LAOS

Indep. Greeks

New Dem

Diff. Liberals

PASOK

DIMAR

SYRIZA

ΚΚΕ

(PC)

ANTARSYA

Diff.  far left

7/10/2009

0,29

5,63

33,47

43,92

2,53

4,6

7,54

0,36

0,24

1,42

6/5/2012

6,97

2,9

10,61

18,85

6,51

13,18

2,93

6,11

16,78

8,48

1,19

0,42

5,07

17/6/2012

6,92

1,58

7,51

29,66

1,59

12,28

0,88

6,26

26,89

4,5

0,33

0,12

1,48

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s