40 χρόνια αφανής εργάτης των εικαστικών

Του ΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΜΟΥ

Τον Μιχάλη Γαβρίλο, τον αφανή αλλά κατ’ ουσίαν επιφανή εργάτη της τέχνης, είχαμε την ευκαιρία να συναντήσουμε με αφορμή τη μεγάλη έκθεση που πραγματοποιεί στα Καλύβια Αττικής με τίτλο «Αναμνήσεις – Δημιουργίες – Αποκτήματα». Πρόκειται για έναν συλλειτουργό τέχνης, έναν άνθρωπο που έχει βάλει τη σφραγίδα του σε μερικά από τα σημαντικότερα εικαστικά πρότζεκτ των τελευταίων 40 χρόνων.

Ο Μιχάλης Γαβρίλος μπροστά σε ένα από τα έργα του Γιάννη ΓαΐτηΟ Μιχάλης Γαβρίλος μπροστά σε ένα από τα έργα του Γιάννη ΓαΐτηΜε την έκθεσή του, που απλώνεται σε τέσσερις αυτοτελείς χώρους πέριξ της κεντρικής πλατείας Καλυβίων -της γενέτειράς του-,ο Μιχάλης Γαβρίλος ξετυλίγει την ιστορία της ζωής του. Μία πορεία που, όπως θα διαπιστώσει ο επισκέπτης, συνοδοιπορεί με ό,τι καλύτερο έχει να επιδείξει η σύγχρονη εικαστική σκηνή στην Ελλάδα. Γιάννης Γαΐτης, Κώστας Τσόκλης, Δημήτρης Αληθεινός, Ρένα Παπασπύρου, Γιάννης Μπουτέας, Νίκος Τζιώτης, Λήδα Παπακωνσταντίνου, Μιχάλης Ναυρίδης, Γιώργος Λαζόγκας, Θανάσης Τότσικας, Μάριος Σπηλιόπουλος, Δημήτρης Ράτσικας, Κώστας Βαρώτσος. Εργα 140 Ελλήνων αλλά και ξένων καλλιτεχνών (όπως η Mariella Simoni), τα οποία είτε κατασκεύασε ο Γαβρίλος κατά παραγγελία των δημιουργών είτε απέκτησε εν είδει αμοιβής ή αντίδωρου φιλίας.

Ενάντια στην κρίση

«Πρώτη φορά παρουσιάζω όλα αυτά τα έργα. Μερικά μάλιστα τα είχα ξεχάσει», εξομολογείται. «Είναι μια έκθεση με αφορμή αλλά και ενάντια στην κρίση. Μία μεγάλη παραγωγή που δεν αποσκοπεί στο κέρδος και στην οποία βρήκαμε πολύτιμους συμμάχους το δήμο και τους κατοίκους. Οσοι εργάστηκαν ήταν φίλοι και εθελοντές, που το έκαναν με αγάπη και μεράκι. Πολύς κόσμος απορούσε όταν μας έβλεπε να μεταφέρουμε ογκώδη έργα. Κάποιοι άλλοι απορούσαν γιατί το κάναμε χωρίς χρήματα, ενώ υπήρχαν και εκείνοι που αναρωτήθηκαν: “Εδώ δεν έχουμε ψωμί να φάμε και εσείς ασχολείστε με την τέχνη;”. Πρέπει να τους θυμίσω όμως ότι ακόμη και στην Κατοχή η τέχνη ήταν παρούσα. Σ’ αυτούς τους καιρούς οφείλουμε να κάνουμε ενέργειες που διέπονται από αγάπη και ομοψυχία. Αν αφεθούμε στη μιζέρια που μας έχουν επιβάλει, θα κατρακυλήσουμε μέχρις εσχάτων».

Στην προσωπική ξενάγηση που μας επιφύλασσε, ο Μιχάλης Γαβρίλος έσπευσε να μας εξηγήσει το διαχωρισμό ανάμεσα στους όρους «συλλογή» και «απόκτημα».

«Τα περισσότερα από τα έργα που εκθέτω εδώ τα θεωρώ αποκτήματα. Αποτελούν αναπόσπαστα κομμάτια της προσωπικής μου σχέσης με τους καλλιτέχνες. Φέρουν εντός τους αναμνήσεις και βιώματα. Φαντάσου ολόκληρα μερόνυχτα να δουλεύουμε, να στήνουμε εκθέσεις. Κλείνουν μέσα τους αγάπη, κούραση, αλληλοεκτίμηση και σεβασμό. Συναισθήματα που εισχωρούν στο έργο και το επιφορτίζουν. Τον πρώτο λόγο σε αυτά έχει το βίωμα και η εικαστική αξία. Η χρηματιστηριακή έρχεται τελευταία».

Κάθε απορία μας σχετικά με τη διαφορά συλλογής και αποκτήματος λύθηκε όταν αντικρίσαμε δύο κομμάτια από το περίπτερο της ελληνικής συμμετοχής στην προηγούμενη Μπιενάλε της Βενετίας το 2011, όπου ο Μιχάλης Γαβρίλος είχε κατασκευάσει το έργο της Διοχάντης.

«Πριν ξεστήσουμε την έκθεση στη Βενετία, μπήκαν στο χώρο κάποια “καλά παιδιά” και γράψανε κάτω από τη επιγραφή “Grecia” τη λέξη “Soldout”, μια και η Ελλάδα μας είχε ξεπουληθεί πλέον ολοκληρωτικά. Το έργο έφερε επάνω του ένα δηλωτικό πολιτικό σχόλιο και μέσα από αυτά τα κομμάτια που εκθέτω λαμβάνει μία εντελώς νέα διάσταση».

Ενας από τους πιο ιδιαίτερους εκθεσιακούς χώρους είναι αναμφισβήτητα το 1ο Δημοτικό Σχολείο Καλυβίων, τον οποίο ο Γαβρίλος χαρακτηρίζει το σημαντικότερο της έκθεσης.

«Η μεγαλύτερη πρόκληση βρίσκεται στο Δημοτικό Σχολείο, καθότι δεν άγγιξα το παραμικρό. Τοποθέτησα τα έργα δίπλα από τις ζωγραφιές και τα πράγματα των παιδιών. Αφησα ανέγγιχτα ακόμη και όσα είχαν γράψει στον πίνακα. Ενσωμάτωσα τα έργα στην καθημερινότητά τους. Στη ζωτικότητα, την παιδικότητα αλλά και τη δική τους δημιουργικότητα. Χωρίς τον παραμικρό φωτισμό ή άλλου είδους παρέμβαση, πραγματοποίησα ένα εικαστικό παιχνίδι. Αν ένα έργο είναι σπουδαίο, μπορεί να αντέξει παντού».

Για την κατάσταση στο χώρο της τέχνης σε περίοδο κρίσης:

«Τα πράγματα πλέον έχουν μικρύνει. Τα μουσεία δεν έχουν χρήματα και οι εκθέσεις τους, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων, είναι μικρές. Ο κόσμος από τη μεριά του φαίνεται διστακτικός, αλλά υπάρχει η δυνατότητα η κρίση να αποτελέσει και μια ευκαιρία για κάποιους ώστε να αγοράσουν αξιόλογα έργα σε χαμηλές τιμές».

Μαγική αύρα

Φτάνοντας στο χώρο με τα έργα του Γιάννη Γαΐτη, ο Μιχάλης Γαβρίλος είχε να πει ότι: «Ηταν ο πρώτος σημαντικός καλλιτέχνης που γνώρισα σε ηλικία μόλις 23 χρόνων, όταν ως μαστορόπουλο πάλευα να βγάλω τα προς το ζην. Αμέσως μετά, ή σχεδόν ταυτόχρονα, ακολούθησαν ο Αλέκος Ακριθάκης και η Οπυ Ζούνη. Οι τρεις τους έκαναν τα πιο καινοτόμα πράγματα στην Ελλάδα. Δυστυχώς, ο Γιάννης έφυγε πολύ νωρίς και μου λείπει ακόμη. Το 1984 μου έστειλε από την Αμερική όπου νοσηλευόταν διάφορες σκέψεις και σχέδιά του. Από αυτά ορμώμενοι, πραγματοποιήσαμε μαζί με την κόρη του Λορέττα μία μεγάλη έκθεση. Ο Γιάννης τελικά κατάφερε να την επισκεφθεί. Τρεις μέρες αργότερα έφυγε από τη ζωή».

Η έκθεση του Μιχάλη Γαβρίλου συνεπαίρνει τον επισκέπτη αφενός για τον όγκο των εκθεμάτων και αφετέρου για τη εκρηκτική-μαγική αύρα που δημιουργεί η συλλειτουργία του χώρου και των έργων. Δημιουργίες που έχουν συνδεθεί ή αναφέρονται αποκλειστικά σε ένα περιβάλλον αστικό, φαντάζουν να αναπαύονται σε ένα τοπίο παραδοσιακό. Απομακρυσμένες από τα φώτα των τυπικών γκαλερί, εκπέμπουν μόνο τη βαρύτητα της τέχνης και της αναγνώρισης.

source: enet.gr

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s